Jana Jacuka
Jana Jacuka (1995, LV/NL) is een Letse choreograaf en performer, gevestigd in Amsterdam. In haar werk beweegt ze zich op het snijvlak van dans, performance en theater. Ze onderzoekt hoe lichaam, stem en taal elkaar beïnvloeden en als gelijkwaardige choreografische materialen kunnen functioneren.
Jana’s praktijk is geworteld in vocale choreografie. Ze beschouwt de stem als een (on)zichtbaar verlengstuk van het lichaam, als een extra ledemaat waarmee ze zich door de ruimte beweegt. Met extreme vocale technieken, zoals grunts, jodelen en spreken op de inademing, onderzoekt ze de mogelijkheden en grenzen van stem en lichaam. Daarbij zoekt ze naar momenten waarop controle overgaat in verlies van controle en betekenis ontstaat zonder dat alles in woorden hoeft te worden uitgedrukt.
Haar performances ontstaan vaak vanuit een minimum aan middelen. Met weinig of geen scenografie, geluidsontwerp of uitgebreide lichtopstellingen brengt Jana de essentie van performance naar voren: de aanwezigheid van het lichaam en de stem, en de directe ontmoeting met het publiek.
Sinds 2025 werken Jana en DansBrabant samen. Na HA, waarin ze de performativiteit van lachen en de letters H en A onderzocht, werkt ze aan AAA (werktitel).
Wanneer de deuren sluiten en we ons samen in één ruimte bevinden – waar we dezelfde lucht, adem en informatie delen – wordt elke klank onderdeel van die gedeelde ruimte.
AAA vertrekt vanuit de vocale praktijk van het jodelen, een zangtechniek die zich verzet tegen de poging om de stem te stabiliseren en in plaats daarvan de instabiliteit omarmt. Door middel van extreme vocale oefeningen en onvoorspelbare jodelwendingen schommelt ze tussen controle en controleverlies, zowel in stem als lichaam, en nodigt ze uit tot een ervaring die zowel fysiek wordt gevoeld als gehoord.
Jana studeerde aan de Latvian Academy of Culture en rondde in 2025 de master DAS Theatre in Amsterdam af. Haar werk was onder meer te zien op Santarcangelo Festival (Italië), Frascati (Nederland), Arsenic (Zwitserland) en Homo Novus Festival (Letland). Haar performance HA werd bekroond met de International Bursary Award van het Amsterdam Fringe Festival in 2025. Haar werk Distance Between Us ontving de prijs voor Performance of the Year bij de Latvian National Dance Awards. HA was een inspiratiebron voor Dries Verhoeven’s werk The Fortress bij het Nederlandse Paviljoen tijdens de Biennale Venetië 2026.
